...از رویاهای کودکی ام

kallamat — Wed, 11 Nov 2009 07:53:18 GMT

كبوتر ، نماد انسان پس از جنگ
نگاهي به رمان «كبوتر» اثر پاتريك زوسكيند ؛ نويسنده: زهرا طهماسبي

وقتي در سال 1933 آلمان شاهد آتش سوزي هاي عظيمي به دست نازي ها شد ديگر كسي فكر نمي كرد ادبيات اين سرزمين احيا شود و جان دوباره يابد.
بعدها نفوذ ادبيات سرزمين هاي ديگر مخصوصا آمريكا، فرانسه و انگليس از طريق ترجمه باعث شد نويسندگان آلماني كه در آن زمان از طرف نازي ها منحط لقب گرفته بودند دوباره بيدار شوند و ادبيات آلمان را به شيوه اي جديد به ثبت برسانند. از اين ميان مي توان به گونترگراس ، ماكس فريش ، فردريش دورنمات و ... اشاره كرد و از نسل هاي بعد مي توان پاتريك زوسكيند، خالق رمان معروف «عطر» را نام برد. رولان بارت در «لذت متن » به باريكه هايي - ميان بر- اشاره مي كند و مي گويد همه ما در خواندن ، همه چيز را با شور و حرارت واحدي نمي خوانيم ، ضرباهنگي ايجاد مي شود، ضرباهنگي موجه ، فارغ از انسجام متن ، اشتياق شديد ما به دانستن وادارمان مي كند كه برخي بندها را جا انداخته يا با شتاب از آن بگذريم (چون پيش بيني مي كنيم كه ملال آورند) تا هرچه سريع تر به بخش هاي پركشش ماجرا برسيم . اما روايت «كبوتر» از اين امر مستثني است ، زيرا وقتي خواننده اين كتاب را به دست مي گيرد باتوجه به جذابيت روايي با آنكه در جريان داستان به ندرت كنشي به چشم مي خورد، اما ماجرا مخاطب را آنچنان دربر مي گيرد كه بدون گذر از ميان برها به پايان داستان نزديك مي شود.

    يوناتان نويل مرد پنجاه و چند ساله اي كه شخصيت محوري داستان را تشكيل مي دهد نيز كودكي اش را در شرايط سخت جنگ مي گذراند و همين عامل بعدها او را شخصيتي درون گرا و ترسو بار مي آورد.
    يوناتان شخصيت اصلي رمان «كبوتر» نماد انسان پس از جنگ است . از هر صدايي به هراس مي افتد و آرامش دروني اش از بين مي رود. زندگي آرام و يكنواخت را مي پسندد و به دور از همه دغدغه هاي يك انسان مدرن - حتي ارتباط ساده - در يك اتاق زير شيرواني يك خانه شش طبقه اي سكني گزيده و دور از همه شلوغي ها در آنجا احساس آرامش مي كند و اتاقش تنها پناهگاهي است كه يوناتان درآن احساس خوبي دارد. «يكشنبه ها به هيچ وجه از اتاقش بيرون نمي رفت ، بلكه برعكس آن را تميز مي كرد و ... سال پشت سال و دهه پشت دهه ديگر به همين ترتيب و با آرامش و رضايت خاطر زندگي مي كرد.» (ص 6)
    او با تمام آرامشي كه در اتاقش احساس مي كند اما در بين كتاب هايش كتاب محافظان شخصي و اصول كاربرد هفت تير را گنجانده است و گاهي هم به آن سر مي زند. «گوشش را روي در مي گذاشت و گوش مي داد تا ببيند كسي در راهرو هست يا نه .» (ص 9)
    يوناتان نويل بنابه تعريف «فرانسوا روستان » يك شخص پارانوييد است و به پارانويا مبتلاست - يك مبتلاي واقعي به پارانوياكسي است كه خودش را در خودش و يك سيستم شخصي محصور كرده است . به نظر او ديگران دشمنند... او اهل تعامل نيست . در جاي جاي اين روايت نكاتي ارائه مي شود كه در تصديق تعريف شخص پارانوييد است و مي توان به مهمترين آن يعني مايه اصلي روايت اشاره كرد. يوناتان از ورود يك كبوتر به راهروي خانه اش دچار توهم و سرگرداني مي شود و ديگر نمي تواند به حياتش ادامه دهد. لگام زندگي از دستش خارج مي شود و در مقابله با يك كبوتر - كه پرنده اي آرام و در واقع در دين مسيحيت نماد صلح و دوستي است - خود را ناتوان مي يابد و مي انديشد كه زندگي اش به پايان رسيده است . او خود را در هر شرايطي آرام مي كند و دوست ندارد در اضطراب و تشويش به سر ببرد «وقتي يوناتان به اين نتيجه رسيد كه روح آزادي انسان حتي در يك دستشويي آپارتمان هم وجود دارد و او از اين آزادي حياتي بهره مند است ، احساس خشنودي عميقي وجودش را فرا گرفت .»
    يوناتان كودك كهنسالي است كه در مقابله با كبوتر از تنهايي و واماندگي همراه ياس و نوميدي به ستوه آمده و براي برگشتن به حالت آرامش نمي تواند تصميمي بگيرد. او نماد انسان امروزي است كه در هر شرايطي دوست دارد احساس آرامش كند، انساني كه فارغ از همه بايدها و نبايدها مي خواهد آزاد زندگي كند و هيچ تعهدي به غير نداشته باشد.
    ترجمه : فرهاد سليمانيان ، نشر مركز، 1385.

پرنده مردني است

kallamat — Wed, 26 Nov 2008 18:22:18 GMT

با من حرف مي زني

از فراز جنگل ها ودشت ها

به كودكي ام نزديك مي شوم

ومثل پرنده اي

راه آسمان را مي گيرم.

دست هایم را در باغچه می کارم سبز خواهد شد می دانم می دانم می دانم

kallamat — Sun, 05 Oct 2008 21:12:18 GMT

در خاطرت نمي گذرد

نه تدبير كودكي هامان

ونه قاعده زندگي

همين هزار سال پيش

حضور بنفش دست هامان را جشن گرفتيم

بعد از تو

kallamat — Tue, 30 Sep 2008 17:29:18 GMT

در دور دست شعله نارنجي افق با توده كلاغان

در چشم آسمان فرو مي رود

وصبح از بستر

روح مرا رها مي كند

اندوه تنهایی

kallamat — Thu, 21 Aug 2008 19:52:18 GMT

و كودكي ات را آوازي در گلو داري

حالا كه رد صدايت

دامن دامن بغض مي شود

عطر سيب يا گندم؟

يادداشتي درباره‌ي رمان " دگرگوني» اثر ميشل بوتور

kallamat — Sun, 27 Apr 2008 17:24:18 GMT

انسان مدرن درتلاطم دگرگوني

«میشل بوتور» جز آن دسته از نویسندگانی است كه در تاریخ ادبیات فرانسه در كنار نویسندگانی چون «ناتالی ساروت» و «آلن رب‌گریه» به ثبت رسیده است و «دگرگونی» (1975) بعد از «گذر از میلان» و «برنامه‌ریزی زمانی» با تاویل‌های بسیار - برنده‌ی جایزه «تئوفراست رنودو»- ، موجب شد تا خوانندگان زیادی را به خود جلب كند.

«دگرگونی» روایت زندگی مرد میانسالی است كه درگیرودار ماجرای عاشقانه‌ای رنگ می‌بازند و در جست‌وجوی هستی از دست رفته به درون خودش نقب می‌زند و در این حال و هوا آنچه به كنشی واقعی در او می‌انجامد واقعیت تغییر یافته اوست كه در انتها منجر به تصمیمی متفاوت شود.

این كندوكاو درونی شخصیت اصلی رمان، زوال آدمی است كه هیچ گاه با خودش تنها نبوده و در خیال پردازی‌های ماهرانه شخصی عاشق پیشه قلمداد می‌كرده است. او برای مقابله با واقعیات و رودررویی با آنها لحظه‌لحظه‌ی زندگی‌اش را همچون پلان‌های یك فیلم به تصویر می‌كشد كه مخاطب از شنیدن آن به هیچ روی خسته نمی‌شود.

قطار نماد زندگی است، حركت‌ها و سكون‌هایش از آن جهت به زندگی شباهت دارد كه همچون زندگی تولد و مرگ را با هم دارد.

به مناسبت 27بهمن ماه، سالروز تولد"غزاله عليزاده"

kallamat — Fri, 15 Feb 2008 14:40:18 GMT

هنر، تجلی گاهی است كه انسان تلاش می كند تا برشی از خود را به دیگران نشان دهد و نویسندگان زن و مرد -این دو جنس متفاوت- در این مسیر گفته های دو گروه را به یكدیگر منتقل می كنند.

زنان همواره در برابر نگاه‌های سیاسی و حقوقی در پی حقوق خود با مردان به پا خاسته‌اند و یكی از جریان‌های فكری كه پس زمینه‌ی آثار ادبی می‌شود همین نگاه اجتماعی و مساله‌ی حل نشده زنان است كه در عصر حاضر به جریان" فمنیستی" مطرح است.

نقطه عطف نقد و جریان فمنیستی، جنبه‌های اجتماعی و فرهنگی متمایز زنان و مردان است كه با نگاهی موشكافه در می‌یابیم در جامعه‌ای كه زندگی مرد ،محور است و زن همواره ضمیمه‌ی آن معرفی می‌شود نباید با این نگاه و این شرایط موقعیتی ایجاد كنیم كه زن یك مرد باشد و مردگونه بیندیشد.

ادبيات مصور؛

kallamat — Sun, 16 Dec 2007 08:45:18 GMT

زيبا شناختي متن

استيلا نيسلاوسگي معتقد است:

«حرف زدن به معناي ترسيم تصويرهاي بصري است»

و مارسل پروست نيز معتقد است:

«همه‌ي احساس‌هايي كه خوش‌ يا بدبختي يك آدم واقعي را در ما برمي‌انگيزد فقط به واسطه‌ي تصويري از آن خوشي يا بدبختي است.

در دستگاه عواطف ما تصوير تنها عنصر اساسي است.»

نگاهي به كتاب از روياهاي كودكي‌ام. . . سروده زهرا طهماسبي (مهتاب)

kallamat — Fri, 28 Sep 2007 16:56:18 GMT

به نقل از:روزنامه کارگزاران

سرکشی‌های لازم

رسول‌آبادیان
چقدر خوب است که زن و شوهر هر دو شاعر باشند و به محض سرودن یک شعر سراسیمه همدیگر را خبر کنند و بخوانند و نقایص همدیگر را برطرف کنند. به نظر من خوشبختی شاخ و دم ندارد. به تازگی دو کتاب اول یا همان نخستین برگ به دستم رسیده که متعلق به یک زوج خوشبخت است. منظورم سرکار خانم زهرا طهماسبی و جناب محمدمفتاحی است. نکته جالب در‌اينجاست که هر دوی‌اين دوستان روزنامه نگارند و در‌اين زمینه حق آب و گل دارند. کمي‌دست به دست کردم که اول از کدام یک شروع کنم. ‌اينجا هم خانم‌ها حق تقدم دارند. اولین مجموعه شعر زهرا طهماسبی «از رویاهای کودکی‌ام. . . » نام دارد. مجموعه‌اي که به‌ايدا سرکیسیان تقدیم شده و انتشارات فراگاه هم زحمت چاپش را کشیده. بدون تعارف باید گفت که طهماسبی سرکشی‌های لازم برای یک شاعر را در خود دارد؛ زیرا آنگونه که از استخوان بندی شعرهایش پیداست، نگاهی کاملا جدی به‌اين حوزه دارد و لابه‌لای آثارش مي‌توان ترفندهای لازم در پرداخت و محتوا را مشاهده کرد. واقعا خوشحال کننده است که شاعران جوان حالا دیگر از محدوده «ایسم‌ها» عبور کرده‌اند و ذهن فعال و بارور خود را در چارچوبی تنگ به نام تکنیک صرف هدر نمي‌دهند.

كدام كتاب را مي نوشتي /16

kallamat — Sun, 19 Aug 2007 12:15:18 GMT

كدام كتاب را مي نوشتي /16

زهرا طهماسبي:دلم مي خواست رمان در جستجوي زمان از دست رفته را مي نوشتم

زهرا طهماسبي مي گويد:در ميان آثار ادبيات جهان نمي توان ازغول هايي چون فوئنتس ،داستايوفسكي،سلين،سارتر، بكت، يونسكو، رومن گاري و...ياد نكرد.اما آن چه من هميشه با آن زندگي مي كنم رمان "در جست وجوي زمان از دست رفته" است.

زهرا طهماسبي (مهتاب) در گفت ‌و گو با خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) گفت:دنياي امروز دنياي واژه هاست،هر يك از انسان‌ها مى‌كوشند تا در گوشه‌اى از اين جهان پهناور واژه‌اى را معنا كنند و در خدمت نوع بشر باشند،البته هر كسى راه خاص خود را پيش مي گيرد.

وي تصريح كرد:آثار ماندگار و جاودان هر سرزمينى، بيان تاريخ و فرهنگ آن سرزمين را برعهده دارند. در بين آثار ادبيات جهان نمي توان از غول‌هايي چون فوئنتس ،
داستايوفسكي،سلين،سارتر بكت يونسكو، رومن گاري و...ياد نكرد. اما آن چه من هميشه با آن زندگي مي كنم رمان "در جست وجوي زمان از دست رفته" است.

زهرا طهماسبي